Helperzoomtunnel

Update september 2017

P1020498

Spannende tijden voor de fiets

Het was een enerverende raadscommissievergadering in Groningen, op 24 mei. Vijf belangrijke fietsprojecten werden daar besproken, waarvan we er vier helemaal goed vonden en één helemaal niet! Dat was de fietsroute over de Helperzoom bij de nieuwe Helperzoomtunnel. We hadden dit ook al per mail duidelijk gemaakt, en voorgesteld om toch nog een betere oplossing voor de fietsers te zoeken.

Wat was er aan de hand? Het voorstel voor de fietsroute-plus over de Helperzoom was het resultaat van een traject waarin uitgebreid is gestudeerd en gecommuniceerd. Eerst ook met ons maar later – tot onze verbazing – vooral met omwonenden en natuurliefhebbers. De eerste discussie over ‘oostelijk of westelijk van de weg’ ging uiteindelijk vooral om het aantal bomen dat niet gekapt mocht worden, voortkomend uit de eis die de gemeenteraad heeft gesteld aan het ‘draagvlak’. Draagvlak leidde uiteindelijk tot de keuze voor ‘oostelijk van de weg’. Omwonenden en natuurliefhebbers waren er wel tevreden over.
Maar dit betekende een kruising bij de Helperzoomtunnel waarbij de fietsers driemaal achter haaientanden moeten wachten, nog slechter als waartegen we drie jaar geleden bezwaar hebben aangetekend en zelfs voor naar de rechtbank zijn gegaan.

In de raadscommissie was gelukkig bijval voor onze bezwaren. Uiteindelijk heeft wethouder Paul de Rook toegezegd te zullen kijken of er niet nog eens op die voorrang kan worden gestudeerd. Die belofte heeft hij gestand gedaan in de raadsvergadering van een week later. Voorgesteld werd toen om bij wijze van proef de fietsen in principe voorrang te geven, en te kijken of een ‘dynamische verkeerslichtinstallatie’ kan helpen om, indien het onverhoopt toch te druk wordt, momenten van rood licht voor de fietsers in te lassen. Dat onderzoek vindt op dit moment plaats. Wij mochten meedenken over de onderzoeksvraag. Binnenkort verwachten we resultaten. We houden u op de hoogte.

Uitspraak van de rechtbank

November 2015

Net nadat onze vorige ‘Versnelling’ uitkwam, verscheen de schriftelijke uitspraak van de Rechtbank.

Wij hebben als Fietsersbond beroep aangetekend tegen de omgevingsvergunning voor de Helperzoomtunnel. Dat was niet omdat we tegen de tunnel zijn, maar omdat de verkeersoplossing bij het kruispunt met de Helperzoom voor fietsers rampzalig zou worden.

Foppe Nieuwenhuis heeft hier, samen met Emmy in ’t Veld en gesteund door Harrie Miedema, heel veel voor gedaan en alle stukken behandeld. In mei zijn Foppe en Emmy een dag ‘live’ naar de Rechtbank geweest en zij hebben vragen van de rechter beantwoord. De uitspraak was echter schriftelijk, en kwam in oktober.

Die uitspraak komt, kort gezegd, op het volgende neer. De gemeente kreeg natuurlijk gelegenheid te reageren op ons bezwaar. En ze heeft aangegeven dat de voorgestelde verkeersoplossing, zoals die is ingetekend op de tekening bij de Omgevingsvergunning voor de tunnel, geen hard onderdeel is van de vergunning en ruimte laat voor een andere oplossing. De gemeente heeft naar de rechter toe ook aangegeven dat met de aanleg van een tweerichtingenfietspad (waarvan nu zeker is dat die er zal komen) een gevaarlijke verkeerssituatie voor de fietsers kan worden voorkomen. En ook dat er over de oplossing overleg zal zijn met de Fietsersbond. Dat heeft de rechtbank als ‘verweer’ geaccepteerd en daarmee ons beroepsschrift ongegrond verklaard.

We krijgen dus juridisch geen gelijk van de Rechtbank. Maar we kunnen wel concluderen dat het beroepsschrift, samen met de begeleidende publiciteit, zeker zijn nut heeft gehad. Mogelijk is de voorrang die gemeente en provincie nu aan het budget voor de fietsroute-plus Haren-Groningen hebben gegeven, daar ook een gevolg van geweest.

Wel is duidelijk dat de keuze voor oost of west van de Helperzoom niet meer aan de orde is. Het door de gemeente voorgestelde tweerichtingenfietspad zal aan de westkant komen te liggen. We hebben voor de ligging aan de oostkant geen oplossing kunnen aandragen waarbij je ook de tunnel in kunt fietsen, komend vanuit het zuiden. Daarmee is die optie voor de gemeente niet realistisch, dus blijven zij bij de voorgestelde west-oplossing.

helperzoomtunnel

Rechtbank behandelt Helperzoomtunnel

Op 29 mei 2015 is het beroep van o.m. de Fietsersbond tegen de Omgevingsvergunning Helperzoomtunnel behandeld bij de Rechtbank Noord-Nederland. Ons beroep richtte zich specifiek op de wegaansluiting van en naar de tunnel op de Helperzoom en niet op het gehele project. Emmy in ‘t Veldt en Foppe Nieuwenhuis hebben onze zaak er behartigd. Zij hebben dit samen met Harrie Miedema voorbereid. Daar zijn heel wat uren in gaan zitten!

De Rechtbank onderscheidde acht aspecten die tijdens de zitting werden behandeld. Bij drie ervan, te weten: verkeerskundige uitgangspunten, verkeersmaatregelen en -veiligheid en fietsveiligheid was ons beroep aan de orde. Emmy heeft hier onze belangen duidelijk verwoord. En daarbij aangegeven dat voor de in noordelijke richting rijdende fietsers de geplande wegaansluiting naar en van de tunnel niet acceptabel is. De uitspraak wordt over ca. 6 weken na 29 mei verwacht.

______________________________________________________________

De aanleg van de Helperzoomtunnel heeft een relatie met Aanpak Ring Zuid. Onze projectgroep Zuidelijke Ring heeft de plannen goed bekeken en op 27-11-2013 een zienswijze ingediend.

Omdat de zienswijze niet is gehonoreerd hebben wij beroep aangetekend tegen de definitieve omgevingsvergunning voor het tunnelplan. Ons bezwaar richt zich op het kruispunt met de Helperzoom. De voorgestelde oplossing zal een enorme verslechtering met zich meebrengen voor het dagelijkse intensieve fietsverkeer van en naar Haren over de Helperzoom.

Ontwerp Helperzoomtunnel

De Helperzoomtunnel maakt onderdeel uit van Aanpak Ring Zuid, maar valt buiten het officiële plangebied van het Ontwerp-Tracébesluit (OTB). Daarom vraagt de gemeente Groningen hiervoor een omgevingsvergunning (aan zichzelf) aan.

Ook de Nota van Antwoord Omgevings-vergunning Helperzoomtunnel van de gemeente Groningen ontvingen wij in oktober 2014. Hieruit bleek dat er in het geheel niet aan onze bezwaren tegen de voor fietsers slechte aansluiting van de tunnel op de Helperzoom tegemoet is gekomen. Daarom hebben we besloten hiertegen beroep aan te tekenen en dat op 10-11-2015 gedaan bij de Rechtbank Noord-Nederland.

Wij hebben in ons beroep de volgende argumenten aangevoerd:

1. De voorgestelde inrichting voldoet niet aan de kwalificatie ‘veilig’.

De Helperzoom is een hoofdfietsroute die wordt gebruikt door fietsforenzen, groepen schoolkinderen (12-18-jarigen) en ouders met kinderen in de basisschoolleeftijd. Dagelijks rijden er circa 12.000 fietsers. De prognose van de gemeente voor het autoverkeer gaat uit van 8.000 auto’s per dag. In de voorgestelde situatie moet je als fietser vanuit het zuiden in alle gevallen, zowel wanneer je naar het noorden als wanneer je door de tunnel wilt, twee maal voorrang verlenen: (1) aan het autoverkeer dat de tunnel in gaat en (2) aan het autoverkeer dat de tunnel uit komt. Na het oversteken kom je op een heel klein stukje tweerichtingenfietspad, waarna je nóg een keer aan het auto- en busverkeer op de Helperbrink voorrang moet verlenen.

In de spits leidt deze kruising zeker tot problemen: de ‘opstelplaats’ tussen de twee rijbanen biedt slechts plaats voor een enkele fietser, de rest zal voor de hoofdrijbaan naar de tunnel moeten wachten of zal toch geneigd zijn om zo snel mogelijk over te steken naar de ‘opstelplaats’ waar het dringen wordt. De verkeerssituatie ná de oversteek is onduidelijk. Op een hoofdfietsroute met deze verkeersintensiteit is dit geen veilige oplossing.

2. De voorgestelde inrichting voldoet niet aan de kwalificatie ‘goede doorstroming’.

Elke scherpe bocht, elke voorrangverlening, elke verandering van wegprofiel vermindert de snelheid en daarmee de doorstroming van het fietsverkeer. In de voorgestelde oplossing zijn alle drie de punten van toepassing op de route vanuit het zuiden. De voorgestelde oplossing doet hiermee fors afbreuk aan de status van hoofdfietsroute die de Helperzoom nu en in de toekomst vervult.

3. De voorgestelde inrichting voldoet niet aan de kwalificatie ‘toekomstgericht’.

De fiets en daarbij het fietsverkeer wordt steeds diverser: er komen bredere (bak)fietsen, fietsen met aanhangers, (snellere) e-bikes. In de inrichting van de kruising (oversteek, kleine opstelplaats, bochten, klein stukje tweerichtingenfietspad) lijkt geen rekening gehouden met het extra ruimtebeslag die grotere en/of snellere fietsen innemen. Daarnaast zal het aantal fietsers toenemen; voor de doorstroming daarvan is ook meer ruimte nodig.

De gemeente stelt dat zij meer mensen uit de auto en op de fiets wil. De beste manier om dat te bereiken is ervoor zorgen dat je met de fiets sneller op je bestemming bent dan met de auto. Met de voorgestelde oplossing wordt het tegenovergestelde bereikt.

De zitting bij de Rechtbank is gepland op 29 mei. Foppe Nieuwenhuis en Emmy in ’t Veld zullen ons vertegenwoordigen.